Đầu tháng 1 năm 2026, WISer Hoàng Phúc Khang - Học sinh lớp 12 Hệ song bằng trường Wellspring Hanoi nhận tin vui đầu tiên từ Đại học Purdue (Một trong những trường Đại học công lập danh tiếng ở Mỹ). Ba tháng sau, hộp thư điện tử của Phúc Khanh tiếp tục đón thêm những thông báo trúng tuyển từ nhiều trường Đại học Mỹ (nổi bật có Đại học Boston) cùng các gói học bổng hấp dẫn. Trong số đó, Phúc Khang mong muốn theo học ngành Khoa học dữ liệu tại Đại học Purdue - ngôi trường có thế mạnh nổi bật trong nhóm ngành kỹ thuật và công nghệ.

Hành trình chinh phục học bổng Mỹ của Khang bắt đầu từ sự tò mò rất tự nhiên với công nghệ.

Tự học coding từ YouTube, làm dự án khi học cấp 2

Từ nhỏ, Khang sớm bộc lộ thế mạnh ở các môn tự nhiên. Tuy nhiên, phải đến những năm cấp hai, niềm yêu thích với lĩnh vực khoa học và kỹ thuật mới dần trở nên rõ ràng hơn.

Cuối lớp 9, được một người anh họ đang theo học tại Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) giới thiệu về trí tuệ nhân tạo và lập trình, Khang bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về lĩnh vực này. “Anh nói đây là ngành có cơ hội rộng mở trong tương lai. Mình thấy hứng thú nên bắt đầu tự tìm hiểu sâu hơn”, Khang kể.

Từ những video trên YouTube, Khang lần lượt tự học lập trình, trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu thông qua 5-6 khóa học trực tuyến miễn phí, trong đó có khóa CS50 nổi tiếng của Đại học Harvard.

Nhưng với Khang, học lý thuyết thôi là chưa đủ. Sau mỗi khóa học, bản thân luôn tự đặt ra cho mình một mục tiêu phải tạo ra một sản phẩm cụ thể. “Mình thích kỹ thuật vì mình có thể tạo ra thứ gì đó thật sự hữu ích. Khi bắt tay làm dự án, mình sẽ nhận ra bản thân còn thiếu gì để tiếp tục học thêm. Việc nhìn thấy những sản phẩm đầu tiên dần hoàn thiện cũng là động lực để mình theo đuổi lâu dài”, Khang chia sẻ.

Năm 2023, Phúc Khang giành giải Ba cuộc thi WeTech do trường Wellspring Hanoi tổ chức với dự án xây dựng ứng dụng hướng nghiệp dành cho học sinh. Ứng dụng cho phép người dùng tham gia cộng đồng trao đổi thông tin, định hướng nghề nghiệp, đồng thời chú trọng đến yếu tố bảo mật dữ liệu.

Sau đó, Khang tiếp tục phát triển nhiều dự án liên quan đến AI. Tại cuộc thi AI for Good, từ một bài tập trên lớp cùng sự tư vấn của giáo viên, Khang và nhóm bạn đã phát triển hệ thống giúp giảm lãng phí thực phẩm trong trường học dựa trên dữ liệu phản hồi của học sinh.

Sau mỗi bữa ăn, học sinh có thể chấm điểm và để lại nhận xét về từng món. Từ những dữ liệu này, nhà trường có thể điều chỉnh thực đơn phù hợp hơn với nhu cầu thực tế. Dự án được phát triển thành bản demo, đưa vào thử nghiệm thực tế, sau đó giành giải Nhì toàn quốc năm 2025.

Phúc Khang trên sân khấu nhận chứng nhận Giải Nhì Toàn quốc tại cuộc thi AI for Good Việt Nam 2026 

Với Khang, đây là trải nghiệm giúp bản thân hiểu sâu hơn về giá trị thật sự của dữ liệu. “Dữ liệu không chỉ để làm đẹp hồ sơ mà để cải thiện vận hành và trải nghiệm người dùng theo cách có thể đo lường và kiểm chứng được”, Khang nói.

Ngoài những dự án này, Phúc Khang còn tham gia dự án xây dựng hệ thống cảnh báo sớm sốt xuất huyết cho Hà Nội bằng học máy. Nhóm nghiên cứu đã so sánh nhiều mô hình từ đơn giản đến phức tạp và đi đến kết luận “đôi khi mô hình đơn giản có thể cho hiệu quả gần tương đương mô hình AI phức tạp, nhưng lại dễ giải thích và dễ triển khai hơn trong thực tế”.

“Mình thích việc dùng dữ liệu để giải quyết các vấn đề xã hội. Đó cũng là lý do khiến bản thân kiên trì theo đuổi các dự án công nghệ có tính ứng dụng ngay từ bậc phổ thông”, Khang chia sẻ.

Từ đam mê tài chính đến lựa chọn khoa học dữ liệu

Khang cho biết ban đầu từng có ý định theo đuổi lĩnh vực tài chính bởi yêu thích các môn học liên quan đến kinh tế và kinh doanh. Tuy nhiên, càng làm nhiều dự án công nghệ, bản thân càng nhận ra sức mạnh liên ngành của khoa học dữ liệu.

“Mình thấy khoa học dữ liệu có thể ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau. Khi có hiểu biết ở nhiều ngành, mình sẽ nhìn ra vấn đề ở đâu và biết cách kết nối các mảnh ghép”, Khang nói.

Quyết định đi du học được WISer đưa ra từ lớp 11. Với Khang, Mỹ là môi trường phù hợp bởi tính cạnh tranh cao và nhiều cơ hội trải nghiệm.

Bên cạnh sự định hướng từ gia đình, Khang cho biết việc theo học 12 năm tại môi trường học tập Wellspring Hanoi cũng góp phần thay đổi tư duy của bản thân, đặc biệt là phương pháp học thông qua dự án thay vì chỉ tiếp thu lý thuyết. “Quá trình làm các dự án luôn có sự va vấp. Nhưng chính quá trình đó giúp mình thay đổi suy nghĩ về việc học và cả cách xây dựng hồ sơ du học”, Khang nói.

Để chuẩn bị cho hồ sơ ứng tuyển, Khang xây dựng nền tảng học thuật vững chắc với SAT 1560/1600, IELTS 8.0 cùng điểm AP Kinh tế vĩ mô 4/5 (môn học đại cương bậc Đại học).

Phúc Khang cho hay điểm mạnh giúp bản thân nhận được những cái gật đầu tài các đại học Mỹ là chuỗi dự án công nghệ gắn với các vấn đề thực tế.

Ngoài STEM, Khang cũng thể hiện năng lực nổi bật ở các hoạt động liên quan đến kinh doanh và tác động xã hội. Em tham gia SAGE Vietnam - cuộc thi kinh doanh dành cho học sinh, cùng đồng đội xây dựng mô hình kinh doanh bền vững theo các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs), sau đó tự nghiên cứu thị trường, lập kế hoạch tài chính và trình bày dự án trước hội đồng giám khảo.

Khang và bạn học cũng đã lọt vào vòng bán kết cuộc thi quốc tế Diamond Challenge do đại học Delaware (Mỹ) tổ chức.

Phúc Khang lựa chọn theo học tai trường đại học Purdue, Mỹ - trường đại học xếp thử #46 tại Mỹ (National Universities) và nằm trong top #85 - #100 trên bảng xếp hạng toàn cầu theo các bảng xếp hạng uy tín. Nổi bật nhất, khối ngành Kỹ thuật (Engineering) của trường thường xuyên lọt top 5 quốc gia.

Những trải nghiệm ấy khiến Khang không “đóng khung” trong coding mà còn có khả năng nhìn bài toán dưới góc độ dữ liệu, hành vi, vận hành và tác động xã hội. Đó cũng là lý do Khang lựa chọn khoa học dữ liệu như một “ngôn ngữ chung” để có thể bước vào nhiều lĩnh vực khác nhau như tài chính, y tế hay giáo dục trong tương lai.

Điều này cũng được Khang thể hiện trong bài luận gửi các trường Mỹ. WISer đã kể lại hành trình tự học công nghệ, sự tò mò kéo dài nhiều năm và mong muốn ứng dụng khoa học dữ liệu vào các lĩnh vực khác nhau.

Theo Khang, điều quan trọng nhất trong hồ sơ du học không chỉ là điểm số hay giải thưởng mà là việc các trường đại học nhìn thấy ứng viên thực sự hiểu mình muốn gì.

“Mình nghĩ các trường chọn em vì họ thấy em đã theo đuổi lĩnh vực này đủ lâu và sẽ biết cách tận dụng những cơ hội khi học tại đó”, Khang chia sẻ.

Trong thời gian tới, Khang dự định theo đuổi ngành khoa học dữ liệu, tham gia nhiều hoạt động thực tế và tìm kiếm cơ hội thực tập tại các tập đoàn công nghệ lớn.

Đọc thêm bài viết của WISer Phúc Khang: Phiên bản trưởng thành nhất được viết nên bằng lòng biết ơn