Nhà ngoại giao với tầm nhìn với hợp tác an ninh mạng toàn cầu

Đại sứ Phạm Quang Vinh là nhà ngoại giao kỳ cựu với gần 40 năm công tác, từng giữ nhiều vị trí quan trọng của Bộ Ngoại giao Việt Nam. Theo trang báo điện tử Thông tấn xã Việt Nam có đăng tải bài viết về Đại sứ Phạm Quang Vinh: Nhà kiến tạo và vun đắp quan hệ Việt - Mỹ. Ông là Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam tại Hoa Kỳ giai đoạn 2014 - 2018, được phong hàm Đại sứ bậc hai - cấp hàm ngoại giao cao nhất. Ông không chỉ chứng kiến những bước tiến lịch sử của quan hệ hai nước mà còn khắc họa rõ nét những nỗ lực bền bỉ và tầm nhìn xa của nhà ngoại giao kỳ cựu này nhằm kiến tạo những cơ hội cũng như xây cầu nối vững chắc giữa hai nền văn hóa, hai hệ thống chính trị khác biệt.

Trước đó, Đại sứ Phạm Quang Vinh từng là Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng SOM ASEAN, và có nhiều năm đảm nhiệm các trọng trách tại Phái đoàn Việt Nam tại Liên Hợp Quốc ở New York (gần 27 năm) cũng như Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan (gần 7 năm). Hành trình công tác trải dài từ đa phương Liên Hợp Quốc, hợp tác ASEAN đến quan hệ song phương Việt - Mỹ đã giúp ông sở hữu tầm nhìn toàn cầu, năng lực xử lý vấn đề quốc tế phức tạp và kinh nghiệm sâu rộng về hợp tác an ninh phi truyền thống, trong đó có an ninh mạng.

Tại phiên thảo luận bàn tròn Cyber Day 2025, ông nhấn mạnh ý nghĩa tiên phong của Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng được tổ chức tại Hà Nội đây văn kiện quốc tế đầu tiên về không gian mạng và tội phạm mạng. Theo ông, công ước tạo ra một khuôn khổ pháp lý và nhận thức chung cho các quốc gia về cách ứng phó, phối hợp và bảo vệ những nhóm dễ tổn thương trước các hình thức tấn công mạng xuyên biên giới.

 Ông phân tích bốn giá trị cốt lõi mà mọi công ước quốc tế đều phải hướng đến:

• Thứ nhất, khung hợp tác chung giữa các quốc gia.

• Thứ hai, khung pháp lý thống nhất.

• Thứ ba, cơ chế phối hợp hành động.

• Thứ tư, bảo vệ nhóm yếu thế, đặc biệt là trẻ em

Ông nhấn mạnh: “Không một quốc gia nào có thể tự giải quyết tội phạm mạng. Không gian mạng vượt qua mọi biên giới địa lý, vì vậy hợp tác quốc tế là điều tất yếu”.

Tuy nhiên, ông cũng khẳng định mọi cam kết quốc tế đều phải quay trở lại quốc gia, nơi việc thực thi phụ thuộc vào chính phủ, các bộ ngành, cộng đồng, nhà trường và từng cá nhân. Và đó chính là lý do những sự kiện như Cyber Day 2025 trở nên đặc biệt quan trọng.

Nhà trường - gia đình - cộng đồng: Vòng bảo vệ đầu tiên cho trẻ em

Đại sứ Phạm Quang Vinh cho rằng, môi trường mạng không giống đời thực, nơi trẻ em có không gian riêng, cộng đồng riêng và cả rủi ro riêng mà người lớn khó nhận thấy. Tội phạm mạng đang len lỏi vào từng “ngóc ngách” cuộc sống, tiếp cận trẻ em bất cứ lúc nào, ở bất cứ nơi đâu và dưới bất kỳ hình thức nào.

Từ thực trạng đó, ông đánh giá cao sự chủ động của trường Wellspring khi đưa an toàn số trở thành nội dung giáo dục thiết thực cho học sinh. Tuy nhiên, theo ông, nỗ lực của nhà trường chỉ là một phần. Gia đình đặc biệt là cha mẹ, những người gần gũi với trẻ nhất - phải đóng vai trò đồng hành, lắng nghe và phát hiện dấu hiệu bất thường khi trẻ gặp sự cố trên mạng.

Ông cho rằng những người lớn tuổi cũng là nhóm cần được bảo vệ, khi họ dễ trở thành mục tiêu của lừa đảo, chiếm đoạt thông tin hoặc thao túng trực tuyến.

Ngoài ra, ông gửi đi thông điệp gồm ba từ khóa: tin cậy - kết nối - đồng hành. Tin cậy để trẻ em có thể chia sẻ với cha mẹ, thầy cô khi gặp rủi ro. Kết nối để các lực lượng từ gia đình, nhà trường tới cơ quan quản lý cùng tạo thành mạng lưới bảo vệ. Đồng hành để trẻ không cảm thấy đơn độc trong thế giới số đầy biến động

Ông khẳng định việc nâng cao an toàn mạng cho trẻ em không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục hay lực lượng chức năng, mà đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội.

Chia sẻ của Đại sứ Phạm Quang Vinh tại Cyber Day 2025 một lần nữa cho thấy an toàn không gian mạng đã vượt khỏi phạm vi kỹ thuật, trở thành vấn đề gắn liền với giáo dục, ngoại giao, pháp lý và đời sống xã hội. Từ góc nhìn của một nhà ngoại giao dày dạn kinh nghiệm, thông điệp “Tin cậy - Kết nối - Đồng hành” không chỉ là lời nhắc nhở mà còn là định hướng hành động cho gia đình, nhà trường và cộng đồng trong việc bảo vệ trẻ em trước những mối đe dọa ngày càng tinh vi.

Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng đã mở ra một chương hợp tác mới cho thế giới trong xử lý tội phạm mạng, nhưng chính các quốc gia đặc biệt là từng gia đình và từng cá nhân mới là những mắt xích quyết định. Những hoạt động tiên phong như chương trình do Trường Phổ thông Liên cấp Song ngữ Quốc tế Wellspring phối hợp cùng Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an tổ chức cho thấy giáo dục an toàn số phải bắt đầu từ những điều gần gũi nhất: hiểu trẻ, lắng nghe trẻ và cùng trẻ xây dựng khả năng tự bảo vệ.

An toàn mạng chỉ thực sự bền vững khi mọi lực lượng cùng vào cuộc, khi trẻ em không còn “một mình” trong môi trường số, và khi xã hội coi bảo vệ thế hệ tương lai là ưu tiên chung của tất cả.

Tại sự kiện, Đại sứ cũng đánh giá vai trò tiên phong ngôi trường giáo dục Song ngữ Wellspring: Không dễ để một trường học đi đầu trong câu chuyện hưởng ứng, Wellspring phải đủ sự chuẩn bị sẵn sàng của cả thầy cô, của cả trang thiết bị phương tiện, cả phương pháp giảng dạy, của cả sự hưởng ứng của các em học sinh, của các gia đình học sinh thì mới chuẩn bị những cái tiên phong - như chiến dịch Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến này. 

CYBER DAY 2025 là hành động thiết thực của Wellspring trong vai trò đơn vị tiên phong Chiến dịch quốc gia "Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến". Sự kiện đã thành công trong sứ mệnh kết nối chính sách-nhà trường-cộng đồng, truyền tải mạnh mẽ thông điệp “Tự chủ-An toàn-Nhân văn trên không gian mạng”. Sự kiện khép lại như một lời khẳng định: giữa đại dương số mênh mông, mỗi chúng ta không đơn độc. Ánh sáng của tri thức, sự sẻ chia và trách nhiệm tập thể chính là ngọn hải đăng dẫn lối, giúp mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, tìm thấy bến bờ an toàn để vững bước trên hành trình khám phá thế giới số.

Với gần 500 đại biểu tham dự trực tiếp, gần 5000 thành viên cộng đồng WISers tại Hà Nội và TP. HCM tham gia trực tuyến, 25 gian hàng công nghệ, 07 workshop chuyên sâu và 01 phiên tọa đàm kết nối, sự kiện Cyber Day 2025 do Hệ thống Trường Phổ thông Liên cấp Song ngữ Quốc tế Wellspring có sự song hành của Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính, Sở GD&ĐT, UNICEF, các viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, KOLs và đại diện các trường học trên toàn quốc. Điều này khẳng định vai trò tiên phong của giáo dục ở “tuyến đầu” an ninh mạng quốc gia, Wellspring đại diện cho các trường học không một mình trên hành trình kiến tạo công dân số.

Sự kiện bao gồm các phần tham luận mang đến nhiều góc nhìn đa chiều về công ước Hà Nội, cơ hội và thách thức trên không gian mạng từ các đại diện các Bộ ban ngành, chuyên gia công nghệ như:

• Keynote Speeches 1: An toàn trong thế giới số: Đồng chí Nguyễn Tiến Cường, Trưởng phòng 3 - Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công An.

• Keynote Speeches 2: Công dân số chuẩn - Cùng nhau an toàn trực tuyến: Bà Nguyễn Phương Linh - Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD).

• Bài chia sẻ và truyền cảm hứng “Công ước Hà Nội: Dấu mốc lịch sử của ngoại giao Việt Nam”: Đại sứ Vũ Quang Minh - Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao. 

• “Tập huấn: Kỹ năng và Quy tắc An toàn số”: TS. Nguyễn Hồng Quân - Giám đốc Trung tâm huấn luyện, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao - Bộ Công An

• PANEL DISCUSSION: Kết nối cùng Công Ước Hà Nội: Từ Cam kết đến Hành động với sự góp mặt của TS. Nguyễn Hồng Quân - Giám đốc Trung tâm huấn luyện, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao, Bộ Công an; Đại sứ Phạm Quang Minh - Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao; TS. Đỗ Ngọc Minh - Giám đốc Chương trình Tài nguyên giáo dục mở Việt Nam (VOER), đồng sáng lập Khan Academy Vietnam; TS. Hồ Đức Thắng - Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia; TS. Nguyễn Vĩnh Sơn - Phó Chủ tịch Hội đồng Hệ thống trường PTLC Song ngữ Quốc tế Wellspring, Tổng Hiệu trường Wellspring Hanoi; Ông Nguyễn Ngọc Quân - Giám Đốc An Toàn Thông Tin - Tập đoàn VNPT.