Hội thảo “Quản lý tức giận trong công tác giáo dục học sinh”


Làm thầy cô, chắc hẳn không ít lần chúng ta trải qua cảm giác giận dữ với học trò hay cũng không ít lần chứng kiến cảnh tức giận của học trò trong nhiều tình huống khác nhau. Và chắc hẳn, ai cũng hiểu “Giống như gió lốc xé nát cây và hủy hoại gương mặt của thiên nhiên trong cơn thịnh nộ, hay giống như động đất lật đổ cả thành phố khi rung chuyển; sự giận dữ của một người sẽ gây ra sự tàn phá khủng khiếp” (Akhenaton).

Thấu hiểu được điều đó, sáng ngày 25/7/2016, trường Wellspring đã tổ chức buổi hội thảo “Quản lý tức giận trong công tác giáo dục HS” nhằm giúp các thầy cô kiểm soát được cơn tức giận của bản thân cũng như của học trò; từ đó, góp phần giúp thầy cô thực hiện tốt hơn sứ mệnh trồng người.

image001

TS Trần Thành Nam – ĐH Giáo dục trao đổi với các thầy cô trong buổi hội thảo

Nội dung Hội thảo đã đề cập đến các vấn đề cơ bản về Quản lý tức giận như: bản chất của tức giận và những điều ẩn sau sự giận dữ; các biểu hiện của tức giận; đánh giá mức độ tức giận; nhận diện các yếu tố trong cuộc sống gây nên tức giận; phân tích lợi hại và các hậu quả của tức giận để có động cơ thay đổi; 6 bước cụ thể quản lý cơn giận; các chiến lược phòng ngừa sự tức giận trong cuộc sống.

Hội thảo mở đầu bằng những giây phút gần gũi, vui vẻ và đầy ý nghĩa của trò chơi khởi động. Những tiếng cười vang lên không ngớt, những bất ngờ thú vị không ngừng diễn ra… Trò chơi nhỏ nhưng khiến mối quan hệ đồng nghiệp trở nên thân thiết hơn qua những cái cầm tay, khoác vai… đầy ắp tiếng cười khi “tranh thủ” đùa giỡn với nhau.

image003 image007 image009
Thầy cô hào hứng tham gia trò chơi khởi động

Sang phần nội dung chính, với sự trao đổi sâu sắc, thực tế và gần gũi của TS Nam, thầy cô từng bước hiểu được bản chất của sự tức giận, những biểu hiện của tức giận thể hiện qua suy nghĩ, hành vi, cảm xúc và phản ứng cơ thể. Thầy cô hiểu được tức giận có thể là do những khó chịu, ấm ức, lo lắng, sợ hãi, bị tổn thương… Và đằng sau sự tức giận của thầy cô lại ẩn chứa nỗi lo lắng, yêu thương, mong muốn những điều tốt đẹp cho trẻ…

Với những phân tích rất chi tiết, những ví dụ từ các tình huống có thật, các thầy cô cũng biết được cách đánh giá trạng thái tức giận của bản thân thông qua tự trả lời các câu hỏi về cường độ và tần suất những lần khó chịu, nổi nóng hoặc cáu giận của mình để từ đó có những chiến lược quản lý phù hợp. Các thầy cô cũng nhận diện được một số yếu tố nguy cơ của cáu giận, đặc biệt là những người có xu hướng đổ lỗi.

image011

Các thầy cô lắng nghe những chia sẻ của đồng nghiệp về 1 tình huống tức giận với HS

Dựa trên các tình huống sư phạm có thật, thầy cô dần hiểu rõ hơn những tác hại của tức giận, không chỉ là sự tổn hại về sức khỏe thể chất mà còn là sự tổn thương về sức khỏe tinh thần, là ngọn lửa đốt cháy các mối quan hệ, là những âm ỉ, dai dẳng bào mòn niềm vui sống, sự bình an…

Với thầy cô, cơn giận với học trò không chỉ có nguy cơ gây tổn hại sức khỏe của trò mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của trẻ, là một mẫu hình xấu mà trẻ có thể bắt chước, và chắc chắn, mối quan hệ thầy-trò sẽ ít nhiều rạn nứt. Do vậy, kiểm soát cơn giận của bản thân không chỉ giúp thầy cô mà còn giúp cho chính những học sinh thân yêu của mình.

Với học trò, đằng sau sự tức giận của trẻ có thể ẩn chứa những khó khăn như: bị trầm cảm, khả năng giao tiếp (ngôn ngữ) kém, chưa biết cách giải quyết vấn đề, căng thẳng vì mối quan hệ trong gia đình… Vậy nên, thay vì việc trách móc cơn giận của học trò, thầy cô rất cần có thái độ thông cảm, khoan dung và tích cực giúp đỡ học trò vượt qua khủng hoảng/khó khăn.

image013 image015

Hậu quả của tức giận thật nguy hiểm!

Sau khi đã hiểu rõ hơn về tức giận, các thầy cô có cơ hội được tiếp tục chia sẻ, trao đổi và thực hành những cách quản lý tức giận hiệu quả gồm 6 bước:

  1. Nhận diện và gọi đúng tên cảm xúc
  2. Tự nhủ: tôi có thể kiểm soát được chúng
  3. Sử dụng các kỹ thuật làm dịu
  4. Thay đổi nhận thức
  5. Giải quyết vấn đề
  6. Giúp bản thân/trẻ bộc lộ cảm xúc một cách bình tĩnh để giải quyết vấn đề.

Những bài học này không những có tính ứng dụng cao với bản thân mà còn có thể được sử dụng để giúp cho học trò và những người xung quanh.

image017

“Thay đổi suy nghĩ theo hướng tích cực giúp tôi chế ngự được cơn tức giận”

– Cách quản lý cảm xúc hiệu quả của cô Bùi Thùy-GV văn.

image019

“Tôi hít thở sâu và nghĩ đến những điều tốt đẹp để khiến mình bình tâm hơn”

– Cách quản lý giận dữ đơn giản và hiệu quả của cô Đào Thùy- GV KNS

image021

Một trong số những bài tập quản lý tức giận, rất đơn giản và thú vị mà thầy cô có thể áp dụng với học trò

Trong quá trình tập huấn, thầy cô rất tích cực tham gia chia sẻ, trao đổi. Trong số đó, có 1 câu hỏi khá thú vị: “Tại Nhật Bản và 1 số nước phát triển, để giải tỏa tức giận, họ có các phòng Giải tỏa giận dữ để người vào đó được thoải mái đập phá, xả bớt năng lượng cảm xúc tức giận. Liệu điều này có nên áp dụng ở Việt Nam, trong trường học như một cách giải tỏa cho học sinh?”.

image023

“Xây dựng căn phòng giải tỏa tức giận – liệu có ích không?”

Đứng trước câu hỏi được một số thầy cô tán thành này, TS Nam đã phân tích và khẳng định với các thầy cô: “Việc giải tỏa cơn giận đó có thể đem lại hiệu quả, tạo sự thoải mái trong ngắn hạn nhưng không giải quyết được tận gốc vấn đề.  Những người sử dụng phương pháp này sẽ trở nên giận dữ và có nhu cầu “xả” tức giận nhiều hơn. Với trẻ em, sử dụng những phương pháp này vô hình chung đã gửi cho chúng thông điệp rằng trút giận bằng việc đập phá đồ vật là có thể chấp nhận được. Đó là điều không nên”.

Không chỉ giúp các thầy cô cách thức kiểm soát tức giận mà TS Nam còn chia sẻ với các thầy cô một số phương pháp giúp đỡ HS thiết thực, có hiệu quả lâu dài. Trong đó, việc giúp HS cách thức giải quyết vấn đề được nhiều thầy cô quan tâm hơn cả, bởi thực tế, khi các con biết cách giải quyết vấn đề sẽ là chìa khóa để các con tiến dần đến sự độc lập, hợp tác và có trách nhiệm.

image025

Phương pháp dạy trẻ giải quyết vấn đề dễ hiểu, dễ áp dụng và có hiệu quả

Thông điệp cuối cùng được gửi tới các thầy cô là “Mỗi cá nhân đều có quyền được cảm thấy tức giận nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc bạn được quyền thể hiện sự tức giận bằng hành động ở bất cứ đâu. Một nhà giáo dục sẽ lựa chọn thời điểm để thể hiện hoặc nói về nó một cách đúng mực”.

image027

TS Nam và các thầy cô chụp ảnh lưu niệm sau hội thảo

Hội thảo kết thúc trong sự hài lòng của toàn thể giáo viên. Vẫn nguyên vẹn nụ cười, ánh mắt sáng lên niềm tin về công tác giáo dục HS, không chỉ là quản lý những cảm xúc thiếu tích cực của chính mình mà còn là động lực giúp HS vượt qua những trở ngại, khó khăn để các con tự tin hơn, trưởng thành hơn trong môi trường Wellspring và trong cuộc sống.

Nguyễn Thị Hoa – Tâm lý học đường