Áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới: Nhà trường cần có không gian tự chủ trong việc xây dựng chi tiết chương trình


Tham dự Diễn đàn giáo dục Việt Nam 2019 với vai trò là khách mời trả lời các câu hỏi thảo luận của đại biểu, cô Lê Tuệ Minh – Tổng hiệu trưởng trường Phổ thông Song ngữ Liên cấp Wellspring đã đưa ra những ý kiến về cách thức đổi mới chương trình giảng dạy và vai trò của nhà trường trong việc xây dựng chi tiết bài giảng theo khung chương trình giáo dục phổ thông mới.

IMG_2721

Diễn đàn giáo dục Việt Nam 2019 với chủ đề “Những viễn cảnh giáo dục mới” được Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam kết hợp với Câu lạc bộ Giáo dục mới đồng tổ chức tại Hà Nội. Nội dung chính  của diễn đàn xoay quanh chủ đề giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nổi bật hơn cả chính là các phiên thảo luận và hỏi đáp khách mời và về chương trình giáo dục phổ thông và bộ sách giáo khoa mới sắp được áp dụng.

Dự kiến từ năm 2020 tới năm 2025, chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ được áp dụng lần lượt tại các cấp học trên toàn quốc. Theo đó, chương trình mỗi môn học và hoạt động giáo dục sẽ được xây dựng dựa trên mục tiêu giáo dục và yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực ở từng giai đoạn giáo dục và từng cấp học. Đây là chương trình giáo dục theo định hướng phát triển năng lực, hoàn toàn mới so với các chương trình giáo dục theo định hướng nội dung trước đây.

Chương trình mới áp dụng các phương pháp tích cực hoá hoạt động của học sinh, trong đó giáo viên đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn hoạt động cho học sinh, tạo môi trường học tập thân thiện và những tình huống phù hợp để khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động học tập, tự phát hiện và phát triển năng lực của bản thân. Việc đánh giá kết quả học tập của học sinh cũng dựa trên các mục tiêu ban đầu đã được cụ thể hoá đồng thời đánh giá trên các sản phẩm và toàn bộ quá trình học tập, rèn luyện của học sinh.

IMG_2799

Cô Lê Tuệ Minh với nhiều năm nghiên cứu về quản lý giáo dục cùng kinh nghiệm thực tế trong việc xây dựng và điều hành các hệ thống trường Song ngữ theo mô hình mới và trực tiếp xây dựng chương trình học, đã có những chia sẻ thiết thực về cách thức đổi mới và áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới một cách phù hợp, hiệu quả nhất. 

Đối với trường Wellspring, chương trình Giáo dục phổ thông mới theo định hướng phát triển năng lực người học không phải là điều hoàn toàn mới lạ với nhà trường. Bởi bản thân ban quản lý cùng các thầy cô giáo từ khi mới thành lập trường đã đưa ra định hướng phát triển năng lực toàn diện cho học sinh. 

Cô Tuệ Minh chia sẻ: “Bản thân mô hình song ngữ là một mô hình giáo dục mới, và trong chương trình của nhà trường đã có rất nhiều yếu tố mới so với mặt bằng chung. Chúng tôi xây dựng chương trình bắt đầu từ mục tiêu của nhà trường, mục tiêu của nhà trường bắt đầu từ nhu cầu của người học và nhu cầu của xã hội. Các nhu cầu của người học và xã hội thì không ngừng được cập nhật đổi mới, nên bản thân mục tiêu của trường chúng tôi đã liên tục phải vận động và cập nhật theo xu hướng chung của Việt Nam và thế giới. Do đó, trường Wellspring đã và đang vận hành theo định hướng giống như chương trình mới là luôn bắt đầu từ mục tiêu trang bị cho người học những phẩm chất, năng lực cần thiết trong cuộc sống.”

Bên cạnh các nội dung về đặc điểm của chương trình giáo dục phổ thông mới, các đại biểu đến từ các trường học và đơn vị giáo dục trên toàn thành phố Hà Nội cũng quan tâm đặc biệt tới công tác chuẩn bị của nhà trường và giáo viên để thực hiện chương trình này. Với 9 năm hoạt động liên tục cập nhật, xây dựng những chương trình mới, trường Wellspring đã chia sẻ những quan điểm cũng như kinh nghiệm nhà trường về chủ đề này và nhận được rất nhiều ý kiến tán đồng của đại biểu tham gia.

Cô Tuệ Minh cho rằng: Để có thể giảng dạy và giúp cho học sinh phát triển những năng lực theo chương trình mới, thì trước hết phải trang bị những năng lực đó cho giáo viên. Muốn học sinh có được bao nhiêu năng lực thì người giáo viên phải có ít nhất ngần ấy năng lực và ở mức độ cao hơn. Trong đó, năng lực đầu tiên mà một giáo viên cần có là khả năng tự học, để có thể tự nâng cao các năng lực khác theo mục tiêu đề ra.

Ở góc độ quản lý, khi đã có mục tiêu lớn của nhà trường, thì phải đặt ra những mục tiêu cụ thể cùng lộ trình cụ thể để giúp giáo viên chủ động chuẩn bị và thực hiện tốt các công việc của mình. Tại trường Wellspring, Ban Giám hiệu nhà trường luôn đưa ra những tiêu chí cụ thể về việc đánh giá phương pháp giảng dạy, đánh giá tiết học, các dự án bộ môn… đồng thời các tiêu chí đánh giá giáo viên, đánh giá học sinh cũng được xây dựng chi tiết, rõ ràng. Bên cạnh đó, nhà trường cũng có những cuộc thi theo mô hình 3I (Inteligent, Inovation, Inspiration) nhằm tạo động lực trực tiếp cho giáo viên hành động để đạt được những mục tiêu về năng lực đã đề ra. 

Khi các trường học có những mục tiêu cụ thể, lộ trình cụ thể và những cách thức thiết thực như vậy, mỗi giáo viên sẽ luôn sẵn sàng và có thể chủ động chuẩn bị, tự trang bị cho mình những điều cần thiết theo lộ trình riêng phù hợp. Nếu như nhà trường chỉ đi theo đúng nội dung chương trình mới mà không chuẩn bị nền tảng để sẵn sàng thay đổi, thích nghi và phát triển, thì mỗi lần đổi mới chương trình, giáo viên sẽ phải bắt đầu lại từ vạch xuất phát và gặp rất nhiều khó khăn để thực hiện hiệu quả.

IMG_2797

Cô Lê Tuệ Minh cũng chia sẻ về quan điểm của nhà trường trong việc xây dựng chương trình học chi tiết theo bộ sách giáo khoa mới đang được soạn thảo: “Với kinh nghiệm nhiều năm trong việc soạn thảo chương trình mới với từng bộ môn, chúng tôi nhận thấy rằng, mỗi trường học tại mỗi thời điểm sẽ có một điều kiện khác nhau, về giáo viên, học sinh và cơ sở vật chất… Do đó khi áp dụng chương trình mới thì chúng tôi rất mong ban soạn thảo chương trình chỉ đưa ra chương trình khung và chuẩn kiểm tra đánh giá cuối cùng. Hãy để mỗi trường có không gian tự chủ ở giữa để chủ động xây dựng kế hoạch bộ môn, lịch trình giảng dạy và kế hoạch triển khai chi tiết của trường mình. 

IMG_2892

Trường Wellspring cũng thể hiện mong muốn tổ chức các buổi hội thảo chuyên sâu tại địa điểm nhà trường, để cùng các trường học, các tổ chức giáo dục thảo luận thêm về các chủ đề giáo dục và xây dựng cộng đồng các nhà giáo dục cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm thực tế.